پارسا فلاح
انتخاب بردوفیکس برای گیلاس، یکی از مؤثرترین راه‌حل‌ها برای مقابله با بیماری‌های مخرب درختان است، اما امکان استفاده از آن در هر شرایطی وجود ندارد و صرفاً باید در اواخر پاییز، اواخر زمستان، اوایل بهار، پیش از ریزش گلبرگ و پس از برداشت محصول از آن استفاده شود. برای آشنایی با دلایل استفاده از بردوفیکس برای درخت گیلاس، بررسی دقیق زمان مصرف و نحوه استفاده از این سم، تا انتها همراه ما باشید.
درختان گیلاس به‌دلیل بافت حساس و شرایط آب‌وهوایی بهار، همواره در معرض بیماری‌های قارچی و باکتریایی متعدد قرار دارند که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به شانکر باکتریایی (با عامل Pseudomonas syringae)، لکه‌برگی گیلاس و پیچیدگی برگ اشاره کرد. بردوفیکس به‌عنوان یک قارچ‌کش و باکتری‌کش حفاظتی-تماسی بر پایه مس، با ایجاد لایه‌ای محافظ و یکنواخت روی جوانه‌ها، برگ‌ها، شاخه‌ها و تنه درخت، از نفوذ و گسترش این عوامل بیماری‌زا جلوگیری می‌کند.
این ترکیب با آزادسازی تدریجی یون مس (Cu²⁺)، به‌طور هم‌زمان طیف وسیعی از بیماری‌های قارچی و باکتریایی را مهار کرده و ماندگاری بالای آن در برابر بارش (تا ۳ هفته)، باعث کاهش دفعات سمپاشی می‌شود. علاوه‌بر این، بردوفیکس برای ضدعفونی زخم‌های هرس و ترک‌های پوست درخت نیز به‌کار می‌رود و با ایجاد سدی نفوذناپذیر، از ورود عوامل بیماری‌زا به بافت درخت جلوگیری می‌کند. سازگاری با محیط زیست، ایمنی بالا برای پستانداران (LD50 بیش از ۴۰۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم) و قیمت مقرون‌به‌صرفه، بردوفیکس برای گیلاس را به گزینه‌ای محبوب برای باغداران تبدیل کرده است.
انتخاب زمان مناسب برای محلول‌پاشی بردوفیکس برای گیلاس، مهم‌ترین عامل موفقیت در کنترل بیماری‌ها است. برخلاف سموم سیستمیک که پس از آلودگی مؤثرند، بردوفیکس یک قارچ‌کش و باکتری‌کش محافظتی است که باید پیش از وقوع بیماری روی بافت‌های گیاه قرار گیرد. برنامه زمانی زیر بر اساس چرخه زندگی درخت و دوره‌های بحرانی فعالیت عوامل بیماری‌زا تنظیم شده است:
بیشتر بخوانید: بردوفیکس در بهار
مقدار مصرف بردوفیکس برای گیلاس ثابت نیست و باید دقیقاً براساس مرحله رشدی درخت و هدف سمپاشی تنظیم شود. استفاده از یک دوز یکسان در تمام طول سال، می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد: غلظت بالا در زمان رشد فعال برگ‌ها خطر سوختگی دارد و غلظت پایین در زمان خواب درخت، ممکن است کنترلی روی عوامل بیماری‌زا نداشته باشد. جدول زیر راهنمای دقیق میزان مصرف بردوفیکس برای گیلاس را نشان می‌دهد:
| زمان مصرف | میزان مصرف | توضیحات |
| اواخر پاییز | ۱۰ در هزار | آخرین سمپاشی سال، با هدف از بین بردن عوامل زمستان‌گذران |
| اواخر زمستان | ۱۰ در هزار | مهم‌ترین نوبت برای کاهش اینوکولوم اولیه فصل بعد |
| اوایل بهار | ۵ در هزار | غلظت بالاتر در این مرحله، خطر سوختگی برگ‌های جوان را دارد |
| پس از ریزش گلبرگ | ۵ در هزار | محافظت از میوه‌های تازه تشکیل‌شده |
| پس از برداشت | ۳ تا ۵ در هزار | هر ۱۵-۲۰ روز یک‌بار قابل تکرار است |
برای درختان گیلاس بالغ (بیش از ۷ سال)، یک نوبت سمپاشی بهاره با غلظت ۳٪ (معادل ۳۰ در هزار) نیز در برخی منابع توصیه شده که البته این مقدار بالاتر از دستورالعمل عمومی بردوفیکس است و بهتر است با مشورت کارشناس منطقه‌ای انجام شود.
استفاده صحیح از بردوفیکس، فقط محدود به زمان و مقدار مصرف نیست، بلکه تکنیک آماده‌سازی و محلول‌پاشی نیز در اثربخشی آن نقش اساسی دارد. در ادامه، گام‌های عملی برای استفاده بهینه از این قارچ‌کش مسی روی درختان گیلاس را مرور می‌کنیم:
برای تهیه ۱۰۰ لیتر محلول ۵ در هزار، ۵ لیتر بردوفیکس مایع را به‌تدریج به ۹۵ لیتر آب تمیز اضافه کنید و مرتب هم بزنید. در صورت استفاده از پودر سولفات مس، ابتدا سولفات مس را در یک ظرف جداگانه در آب گرم حل کنید و آهک هیدراته را در ظرفی دیگر. سپس محلول مس را به‌آرامی روی شیرآهک بریزید و هم بزنید تا محلول یکنواختی به رنگ آبی آسمانی به دست بیاید. پیش از سمپاشی حتماً PH محلول را با فروبردن یک تیغه فلزی تمیز بررسی کنید. اگر پس از چند دقیقه تیغه تغییر رنگ داد، یعنی محلول اسیدی است و باید به آن آهک اضافه کنید تا رنگ تیغه ثابت بماند.
سعی کنید محلول‌پاشی را صبح زود یا عصر خنک انجام دهید. هرگز در ساعات اوج گرما سمپاشی نکنید، زیرا احتمال سوختگی برگ‌ها را افزایش می‌دهد. بهترین زمان برای سمپاشی، روزی است که حداقل تا ۲۴ ساعت آینده بارندگی پیش‌بینی نشده باشد تا محلول فرصت کافی برای خشک شدن و تثبیت روی شاخ و برگ را داشته باشد.
برای پوشش کامل، نازل سمپاش را طوری تنظیم کنید که محلول به‌صورت ذرات ریز و یکنواخت روی تمامی بخش‌های درخت، از جمله سطح زیرین برگ‌ها پاشیده شود. در درختان گیلاس جوان (کمتر از ۳ سال)، از سمپاشی با فشار بالا خودداری کنید تا به بافت حساس شاخه‌ها آسیب نرسد.
برای ضدعفونی زخم‌های هرس و ترک‌های پوست درخت، می‌توانید از خمیر بردوفیکس (ترکیب سولفات مس و آهک با آب بسیار کم) استفاده کنید. این خمیر را مستقیماً با قلم‌مو روی زخم‌ها بمالید تا سدی نفوذناپذیر در برابر باکتری‌ها و قارچ‌ها ایجاد کند.
از اختلاط بردوفیکس با سموم شیمیایی (به‌ویژه ترکیبات اسیدی مانند دیازینون) جداً خودداری کنید، زیرا می‌تواند موجب سوختگی شدید برگ‌ها شود. محلول آماده‌شده باید ظرف ۸ ساعت مصرف شود، زیرا با گذشت زمان خاصیت خود را از دست می‌دهد.
بیشتر بخوانید: ترکیب بردوفیکس با کنفیدور
برای تهیه بردوفیکس مخصوص درختان گیلاس، دو مسیر پیش روی باغداران عزیز قرار دارد. روش نخست، تهیه دستی با استفاده از سولفات مس و آهک هیدراته است که نیازمند دقت در نسبت‌ها و رعایت اصول ایمنی است، اما ممکن است همواره نتیجه مطلوب را به‌همراه نداشته باشد؛ اما مسیر دوم، خرید محصول آماده و استاندارد از برندی معتبر است.
شرکت آپادانا پارسه زنجان شیمی عرضه‌کننده بردوفیکس با کیفیت تضمینی و خلوص بالا در بسته‌بندی‌های ۱ و ۵ لیتری است. شما می‌توانید برای خرید بردوفیکس به‌صورت اینترنتی به وبسایت رسمی آپادانا چم مراجعه کرده یا برای دریافت مشاوره تخصصی رایگان پیش از خرید و ثبت سفارش تلفنی، با کارشناسان این مجموعه تماس حاصل فرمایید.
سخن پایانی
درختان گیلاس همواره در معرض تهدید بیماری‌های مخربی مانند شانکر باکتریایی، لکه غربالی و پیچیدگی برگ قرار دارند که می‌توانند محصول و حتی حیات درخت را به خطر بیندازند. استفاده از بردوفیکس برای گیلاس یکی از مؤثرترین و اقتصادی‌ترین راه‌حل‌ها برای مقابله با این معضلات است؛ چرا که این محلول به‌عنوان یک قارچ‌کش و باکتری‌کش غیرسیستمیک بر پایه مس با ایجاد لایه‌ی محافظ روی جوانه‌ها، شاخه‌ها، برگ‌ها و حتی تنه درخت، از نفوذ و گسترش عوامل بیماری‌زا جلوگیری می‌کند.
بله! این ترکیب برخلاف سموم سیستمیک، فقط روی سطح میوه قرار می‌گیرد. با این حال، توصیه می‌شود حداقل ۲ هفته مانده به برداشت از سمپاشی خودداری کنید تا فرصت کافی برای تجزیه و شست‌وشوی طبیعی با باران و شبنم فراهم شود.
بله! البته باید غلظت محلول کمتر از مقدار توصیه‌شده برای باغ‌های بزرگ باشد و پیش از سمپاشی کامل، حتماً محلول روی یک شاخه کوچک آزمایش شود.
