پارسا فلاح
ترکیب بردوفیکس با کنفیدور بهدلیل ناسازگاری شیمیایی و محیط قلیایی بردوفیکس ممنوع است و میتواند منجربه کاهش اثر سم و سوختگی شدید برگها شود. امنترین روش برای محافظت از درختان، استفاده جداگانه از این دو سم با رعایت یک فاصله زمانی چند روزه است تا هم آفات کنترل شوند و هم بیماریها نابود گردند. برای اطلاع از جدول دقیق زمانبندی و نحوه مصرف صحیح این دو سم، در ادامه همراه ما باشید.
بسیاری از باغداران وقتی میبینند درخت همزمان هم بیماری قارچی و هم آفت دارد، پیش خودشان میگویند: «بردوفیکس و کنفیدور رو با هم مخلوط کنم، یک بار سم بزنم، هم آفت بخوره زمین، هم بیماری از بین بره.» اما واقعیت این است که داستان اینقدر ساده نیست.
بردوفیکس یک سم مسی قوی و قدیمی است که از مس سولفات و آهک ساخته میشود و آبِ داخل مخزن را قلیایی میکند. ازآنطرف، کنفیدور سمی است که نباید داخل محلولهای قلیایی ریخته شود؛ چون هم اثر سم کم میشود، هم ممکن است برگ درخت بسوزد.
یعنی اگر این دو را با هم مخلوط کنیم، احتمال اینکه سم خراب شود یا روی درخت اثر بد بگذارد، بالاست. بسیاری از برگههای رسمی سموم هم نوشتهاند که کنفیدور را با سموم قلیایی مثل بردوفیکس مخلوط نکنید. پس نتیجه این است که بردوفیکس با کنفیدور سازگار نیست.
بهتر است ترکیب بردوفیکس با کنفیدور را جدا از هم و در زمانهای مختلف استفاده کنید. اگر هم بخواهید حرفهای عمل کنید، بهترین کار این است که برنامه سمپاشیتان را طوری بچینید که یک روز بردوفیکس بزنید، چند روز بعد کنفیدور را استفاده کنید. این روش هم امنتر است، هم نتیجهاش بهتر و مطمئنتر برای درختهاست.
اگر بخواهیم احتمال اجرای ترکیب بردوفیکس با کنفیدور را در نظر بگیریم، لازم است خطرات احتمالی آن را برای گیاه، انسان و محیط بررسی کنیم.
بردوفیکس سم مسی قوی است و اگر در مقدار زیاد یا در هوای گرم روی برگها پاشیده شود، میتواند باعث لکهسوزی، سوختگی لبه برگها و حتی ریزش میوه شود. ازسویدیگر، محیط قلیایی که این سم ایجاد میکند، ممکن است باعث کاهش پایداری برخی حشرهکشها از جمله کنفیدور شود.
در چنین حالتی، موادی تولید میشود که میتوانند برای برگها تحریککننده باشند و احتمال سوختگی و آسیب برگ را بیشتر کنند. اگر درخت در وضعیت ضعف، کمبود آب یا گرمای شدید باشد، حساسیت آن بیشتر میشود و خطر آسیبِ ناشی از این ترکیب بالاتر خواهد رفت.
ترکیبات مسی موجود در بردوفیکس در تماس مستقیم، میتوانند باعث تحریک پوست و چشم شوند و در صورت بلع، مشکلات گوارشی ایجاد کنند. کنفیدور نیز اگر بدون تجهیزات ایمنی استفاده شود، ممکن است برای فرد علائمی مانند سردرد، سرگیجه یا تهوع ایجاد کند.
هرچند مخلوط شدن این دو سم، خطر سمیّت آنها را چندبرابر نمیکند، اما چون فرد هنگام کار با این ترکیب همزمان با دو ماده شیمیایی سروکار دارد، میزان تماس او بیشتر میشود و رعایت نکردن ایمنی، میتواند خطرساز باشد.
سموم مسی مانند بردوفیکس برای آبزیان و برخی موجودات خاکی مضر هستند و در صورت استفاده زیاد، ممکن است در خاک تجمع پیدا کنند. کنفیدور نیز برای زنبورها و حشرات مفید بسیار حساس است و اگر در زمان گلدهی درختان بهکار برود، احتمال آسیب به زنبورعسل زیاد میشود.
در نگاه بسیاری از باغداران، هدف از مصرف همزمانِ سموم مختلف این است که بتوانند در یک دوره کوتاه، هم بیماریهای قارچی و باکتریایی را کنترل کنند و هم آفات مکنده را کاهش دهند. از همینرو گاهی این سؤال مطرح میشود که ترکیب این دو دقیقاً چه نقشی میتواند در مدیریت باغ داشته باشد؟ و آیا ترکیب سم کنفیدور با بردوفیکس، میتواند نیازهای مختلف را همزمان رفع کند یا خیر.
در حالت کلی، بردوفیکس برای پیشگیری و مهار بیماریهای قارچی و باکتریایی، مانند لکهبرگی، شانکر و برخی سوختگیها به کار میرود. این بیماریها معمولاً در فصلهای خنکتر یا زمانی که رطوبت بالا باشد شدت پیدا میکنند و استفاده از سموم مسی میتواند از گسترش آنها جلوگیری کند.
ازسویدیگر، کنفیدور سمّی است که بیشتر برای کنترل آفات مکنده، مانند شته، سفیدبالک، پسیل و برخی تریپسها استفاده میشود. آفتهایی که با تغذیه از شیرهی گیاه، به برگ و جوانه آسیب میرسانند و رشد درخت را کند میکنند.
نکته مهم این است که بهجای مخلوط کردن این دو ماده در یک مخزن، بهتر است آنها را در قالب یک برنامه زمانی و بهصورت جداگانه به کار برد. این روش هم ایمنتر است، هم اثر هر سم بهتر حفظ میشود و هم احتمال آسیب دیدن برگها کمتر خواهد بود.
بیشتر بخوانید: قارچ کش بردوفیکس برای چه گیاهانی مناسب است؟
با توجه به اینکه ترکیب بردوفیکس با کنفیدور از نظر علمی و فنی سازگار نیست، بهترین روش برای باغداران این است که این دو سم را بهصورت جداگانه و در زمانهای متفاوت مصرف کنند.
بردوفیکس بیشتر در دوره خواب یا ابتدای فصل کاربرد دارد، درحالیکه کنفیدور زمانی استفاده میشود که آفات مکنده فعال میشوند و نیاز به کنترل دارند. با جدا کردن زمان مصرف، هم اثر هر سم حفظ میشود و هم خطر آسیب به برگها کاهش مییابد.
برای جلوگیری از فشار شیمیایی بر درخت، معمولاً توصیه میشود بین استفاده از این دو سم، فاصله زمانی مشخصی قرار داده شود. همچنین باید توجه داشت که هر نوع دستور دقیق درباره مقدار یا زمان مخلوط کردن ترکیب سم کنفیدور با بردوفیکس، تنها زمانی معتبر است که روی برچسب رسمی محصول ثبت شده باشد. بنابراین هر نوع ترکیب خارج از برچسب، قابلاعتماد نیست.
برای کمک به تصمیمگیری بهتر باغداران، جدول زیر نگاه مقایسهای و کاربردی ارائه میدهد تا مشخص شود در چه شرایطی استفاده از هر سم مناسب است و چرا بهتر است از ترکیب آنها خودداری شود.
| وضعیت باغ یا درخت | سم پیشنهادی | دلیل انتخاب |
|---|---|---|
| وجود بیماریهای قارچی یا باکتریایی | بردوفیکس | مناسب دورههای سردتر؛ ایجاد لایه محافظ روی برگ و شاخه؛ جلوگیری از پیشرفت بیماری |
| وجود آفات مکنده | کنفیدور | اثر سیستمیک قوی؛ نفوذ در شیره گیاه؛ کنترل مؤثر آفات فعال در فصل رشد |
| همزمانی آفت و بیماری | استفاده جداگانه و با فاصله از هر دو | جلوگیری از آسیب برگها؛ حفظ اثر هر سم؛ پرهیز از تَنکمیکس بهدلیل ناسازگاری شیمیایی |
سخن پایانی
ترکیب بردوفیکس با کنفیدور، شاید راهی سریع برای کاهش تعداد سمپاشی باشد، اما از نظر علمی این دو سم با هم سازگار نیستند. بردوفیکس محلولی قلیایی و مسی است و کنفیدور نباید با چنین محلولهایی مخلوط شود؛ زیرا این کار میتواند اثر سم را کم کند و به برگها آسیب برساند. همچنین مصرف نادرست این ترکیب ممکن است به محیطزیست فشار بیشتری وارد کند. بههمین دلیل، مناسبترین روش این است که این دو سم بهصورت جداگانه و در زمان مناسب استفاده شوند تا هم گیاه سالم بماند و هم کارایی سمها حفظ شود.
شرکت آپادانا پارسه زنجان شیمی با تولید محصولات سولفات مس باکیفیت مانند بردوفیکس، میتواند راهنمایی مطمئن برای انتخاب و مصرف صحیح سموم مسی در مدیریت بیماریهای باغی باشد.
خیر! این دو سم از نظر شیمیایی با هم سازگار نیستند و ترکیب سم کنفیدور با بردوفیکس میتواند به برگها آسیب بزند. حتی در باغهای کوچک نیز بهتر است هر سم را جداگانه و در زمان مناسب مصرف کنید.
در چنین وضعیتی باید برچسب هر دو محصول دقیق بررسی شود، یک آزمون در مقدار کم انجام شود و در وهله اول، فقط بخش کوچکی از باغ بهصورت آزمایشی سمپاشی شود. با این حال، ایمنترین روش همچنان استفاده جداگانه از هر دو سم است.
