پارسا فلاح
بهترین قارچ کش برای انگور ترکیب قارچکشهای نفوذی و محافظتی است که بهصورت چرخشی و در زمانبندی دقیق استفاده میشوند. قارچکشهایی نظیر فسفیتها برای سفیدک کرکی، اکساتیاپیپرولین برای قارچهای خاکزاد، فلوپیکولید برای پیشگیری از سفیدکهای شدید و ترکیبات مسی مانند بردوفیکس برای حفاظت عمومی، از مؤثرترین گزینهها هستند. برای برنامهریزی کنترل قارچها و حفظ سلامت تاکستان، در ادامه همراه ما باشید.
درخت انگور بهدلیل ساختار ظریف برگها و خوشههای متراکم، یکی از آسیبپذیرترین گیاهان در برابر قارچهاست. قارچها در رطوبت بالا، بارندگیهای پیدرپی و تهویه ضعیف بهسرعت فعال میشوند و بیماریهایی مانند سفیدک پودری (Uncinula necator)، سفیدک کرکی (Plasmopara viticola) و کپک خاکستری (Botrytis cinerea) را ایجاد میکنند.
ین عوامل میتوانند فتوسنتز را مختل کرده، خوشهها را بیکیفیت و چروکیده کنند و در نهایت، باعث ریزش گلها و کاهش شدید عملکرد درخت شوند. حتی در شرایطی که گیاه ظاهراً سالم بهنظر میرسد، اسپور قارچها در زیر سطح برگها یا در خاک باقی میمانند و با کوچکترین رطوبت دوباره فعال میشوند. به همین دلیل، استفاده منظم از قارچکشهای علمی و ثبتشده نهتنها برای درمان، بلکه برای پیشگیری و مهار اولیه آلودگی ضروری است.
تحقیقات موسسات بینالمللی مانند FRAC و UC IPM نشان میدهد مؤثرترین راه برای کنترل پایدار قارچهای انگور، استفاده از برنامه چرخشی چند قارچکش است. قارچکشهای سیستمیک مانند فسفیتها (FRAC 33) و اکساتیاپیپرولین (FRAC 49) به درون بافت گیاه نفوذ کرده و از داخل قارچ را از بین میبرند، در حالیکه قارچکشهای تماسی مانند بردوفیکس و ترکیبات مسی (FRAC M01) با ایجاد یک لایهی محافظ روی برگها و خوشهها از نفوذ دوباره اسپورها جلوگیری میکنند. این برنامهی ترکیبی، اگر همراه با رعایت فاصلهی ۱۰ تا ۲۰ روز بین مصرف مس و فسفیت و کنترل رطوبت محیط باشد، یکی از پایدارترین روشهای علمی برای حفظ سلامت تاک و افزایش کیفیت انگور است.
انتخاب بهترین قارچ کش برای انگور، به شناخت دقیق نوع بیماری بستگی دارد. چون هر بیماری قارچی، چه سفیدک پودری، چه سفیدک کرکی یا کپک خاکستری، به گروه خاصی از سموم پاسخ میدهد. استفادهی همزمان یا چرخشی از چند گروه قارچکش (مطابق دستورالعمل FRAC)، باعث میشود قارچها در برابر ماده فعال مقاوم نشوند و درمان پایدار باقی بماند. در ادامه، مؤثرترین گزینههای علمی برای حفاظت کامل از تاکستان معرفی میشوند.
فسفیتها (فرمول شیمیایی مشتق از فسفرو اسید) از گروه FRAC 33 هستند و بهعنوان بهترین قارچ کش برای انگور جهت کنترل سفیدک کرکی شناخته میشوند. آنها خاصیت سیستمیک دارند؛ یعنی از طریق آوندها در کل گیاه پخش میشوند و هم قارچ را از بین میبرند و هم مقاومت طبیعی گیاه را فعال میکنند. فسفیتها باید بهصورت درنچ یا محلولپاشی در اوایل فصل رشد استفاده شوند و در تناوب با سایر قارچکشها قرار گیرند.
بهعنوان یکی از انواع بهترین سم قارچ کش انگور، اکساتیاپیپرولین از خانواده FRAC 49 است و یکی از مدرنترین ترکیبات برای کنترل اومیسیتها محسوب میشود. این ماده در دوز بسیار پایین، تأثیر فوقالعادهای در کنترل سفیدک کرکی و پوسیدگی ریشه دارد؛ بهصورت درنچ یا از طریق آبیاری قطرهای مصرف میشود و در برنامه تناوب، معمولاً همراه با فسفیتها یا مفنوکسام استفاده میشود.
از گروه FRAC 43 است و در بسیاری از کشورها برای کنترل سفیدک انگور استفاده میشود. ویژگی مهم آن، اثر محافظتی طولانی و پایداری در دمای بالا است. مصرف آن در بهار و پیش از دورههای بارندگی، از آلودگی خوشهها جلوگیری میکند.
این دو قارچکش از خانوادههای محافظتی هستند و بهعنوان بهترین قارچ کش برای انگور در مرحلهی پیشگیری شناخته میشوند. مانکوزب (Dithane M-45) قارچهای سطحی را کنترل میکند و کاپتان از پوسیدگی میوه و کپک خاکستری جلوگیری میکند. هر دو باید در اوایل فصل و پس از بارندگیها استفاده شوند و در فاصلههای ۱۰ تا ۱۴ روز تکرار گردند.
بردوفیکس یا همان ترکیب بردو از سولفات مس و آهک ساخته میشود و بهعنوان یکی از مؤثرترین قارچکشهای محافظتی برای کنترل بیماریهای برگی، سفیدک پودری و شانکر در انگور کاربرد دارد. در زمستان یا پس از هرس، اسپری بردوفیکس (۱٪) باعث از بین رفتن اسپورهای زمستانگذران و جلوگیری از آلودگی در فصل جدید میشود. مصرف آن باید با فاصلهی ۱۰ تا ۲۰ روز از فسفیتها انجام شود تا تداخل شیمیایی پیش نیاید. برای تهیهی محصول اصل، میتوانید از صفحهی خرید بردوفیکس در سایت شرکت آپادانا پارسه زنجان بازدید کنید.
بیشتر بخوانید: زمان مصرف بردوفیکس برای انگور
در دوزهای پایین، کات کبود (Copper Sulfate) علاوهبر خاصیت قارچکشی، منبعی عالی برای تأمین عنصر مس در خاک است. محلولپاشی با غلظت ۰٫۲ تا ۰٫۳ درصد در اواخر زمستان به تقویت درخت و افزایش مقاومت گیاه کمک میکند. اگر در همان فصل از بردوفیکس استفاده کردهاید، نیازی به مصرف همزمان نیست. در صورت نیاز میتوانید برای تهیهی این ماده، از بخش خرید کات کبود در وبسایت آپادانا اقدام کنید. جدول زیر هم بهطور خلاصه، نحوه استفاده از انواع بهترین قارچ کش برای انگور را نشان میدهد:
| مرحله رشد تاک | بیماری هدف | نوع قارچکش | گروه FRAC | روش مصرف | نکات و توضیحات فنی |
| زمستان (قبل از جوانهزنی) | قارچهای زمستانگذران، شانکر | بردوفیکس | M01 | اسپری تنه و شاخهها | ضدعفونی کامل تاک و از بین بردن اسپورهای خوابیده |
| اوایل بهار (شروع رشد) | سفیدک کرکی، پوسیدگی ریشه | فسفیتها | 33 | درنچ یا محلولپاشی | مصرف پیشگیرانه، جذب سریع در گیاه، فعالسازی سیستم دفاعی |
| بهار تا اوایل تابستان | سفیدک پودری و برگی | فلوپیکولید + مانکوزب | 43 + M03 | اسپری روی برگها و خوشهها | پیش از بارندگی، هر ۱۰–۱۴ روز تکرار شود |
| تابستان (تشکیل خوشه) | کپک خاکستری و پوسیدگی میوه | کاپتان یا ایپرودیون | M04 / 2 | اسپری کامل خوشهها | آخرین نوبت تا ۱۴ روز قبل از برداشت |
| پایان تابستان تا پاییز | تقویت عمومی و ضدعفونی زخمها | بردوفیکس یا کات کبود | M01 | اسپری ملایم روی شاخهها | فاصله ۱۰ تا ۲۰ روز از فسفیت رعایت شود |
با اجرای این برنامه و رعایت اصول تناوب شیمیایی، میتوان خطر سفیدک و کپک در تاکستان را تا حد زیادی کنترل کرد. در واقع، بهترین قارچ کش برای انگور فقط یک سم نیست، بلکه فرایند ترکیب قارچکشهای سیستمیک و تماسی است که در زمان مناسب مصرف شوند تا گیاه سالم، بارده و مقاوم بماند.
برای کنترل مؤثر قارچها در تاکستان، رعایت اصول علمی و زمانبندی مصرف اهمیت زیادی دارد. بهترین قارچ کش برای انگور باید بر اساس نوع بیماری، مرحله رشد و شرایط آبوهوایی انتخاب شود. در مراحل اولیه رشد، محلولپاشی با فسفیتها یا اکساتیاپیپرولین موجب مهار قارچهای ریشهای و تحریک سیستم دفاعی گیاه میشود. در مراحل بعد، برای مقابله با سفیدک پودری و سفیدک کرکی، استفاده از فلوپیکولید، مانکوزب و کاپتان هر ۱۰ تا ۱۴ روز یکبار توصیه میشود.
در زمستان، محلولپاشی با بردوفیکس نقش حیاتی در از بین بردن قارچهای زمستانگذران دارد و باید قبل از تورم جوانهها انجام شود. این ترکیب مسی سطح شاخهها را ضدعفونی کرده و از انتشار اسپورها در فصل جدید جلوگیری میکند. در تابستان، برای کنترل کپک خاکستری میتوان از کاپتان یا ایپرودیون استفاده کرد تا از پوسیدگی خوشهها جلوگیری شود. در پایان فصل نیز استفاده از کات کبود (سولفات مس) با غلظت پایین (۰٫۲ تا ۰٫۳ درصد) به ترمیم زخمها و افزایش مقاومت گیاه کمک میکند.
در استفاده از بهترین قارچ کش برای انگور، باید نکاتی مانند دمای مناسب (۱۵ تا ۳۰ درجه)، اسپری در ساعات خنک روز، و فاصلهی حداقل ۱۰ تا ۲۰ روز بین مصرف سموم مسی و فسفیتها رعایت شود. همچنین، تناوب در مصرف قارچکشهای مختلف طبق گروههای FRAC (33، 49، 43، M01) از ایجاد مقاومت قارچی جلوگیری کرده و اثربخشی درمان را بالا میبرد.
سخن پایانی
بهطور خلاصه، بهترین قارچ کش برای انگور، مجموعهای از سموم مدرن و محافظتی است که در کنار یکدیگر بهترین عملکرد را دارند. استفاده از بردوفیکس در زمستان، فسفیتها و اکساتیاپیپرولین در ابتدای رشد، و کاپتان یا مانکوزب در مرحله تشکیل خوشه، چرخهای کامل از پیشگیری و درمان ایجاد میکند. با رعایت فاصلهی زمانی، دوز مناسب و اصول تناوب، میتوان خطر سفیدک و کپک را به حداقل رساند و تاکستانی سالم و پربار داشت. انتخاب دقیق زمان سمپاشی و پایبندی به برنامهی علمی، راز موفقیت در مدیریت قارچهای انگور است.
منبع +
معمولاً ۳ تا ۵ نوبت در طول فصل کافی است: یک نوبت زمستانه با بردوفیکس، دو نوبت در بهار برای سفیدکها و یک یا دو نوبت تابستانه برای کپک و پوسیدگی خوشهها.
خیر! باید حداقل ۱۰ تا ۲۰ روز فاصله زمانی بین مصرف بردوفیکس و فسفیتها وجود داشته باشد، زیرا ترکیب آنها باعث کاهش اثر قارچکشی و احتمال سوختن گیاه میشود.
