پارسا فلاح
تهیه محلول سولفات روی و سولفات مس یکی از روش‌های رایج برای تقویت باغات و مزارع است که دوز نامناسب آن، می‌تواند باعث رسوب یا گیاه‌سوزی شود. برای تهیه محلول، ابتدا سولفات روی را در مخزن حاوی بخشی از آب حل کنید و سپس سولفات مسِ از قبل حل‌شده را به آن اضافه کنید. برای آشنایی با نسبت مصرف برای محصولات مختلف، روش ترکیب در مخزن و نکات مهم جلوگیری از رسوب و گیاه‌سوزی تا انتها همراه ما باشید.
پیش از آنکه برای تهیه محلول سولفات روی و سولفات مس دست به‌کار شوید، بهتر است بدانید هر یک از این عناصر چه کمکی به گیاهتان می‌کنند. روی (Zn) و مس (Cu) از جمله ریزمغذی‌هایی هستند که گیاه به مقدار کمی از آن‌ها نیاز دارد، اما همین مقدار کم در بسیاری از فعالیت‌های حیاتی گیاه، مانند رشد، تنفس و ساخت ترکیبات دفاعی نقش مستقیم و غیرقابل‌جایگزینی دارد.
البته به‌طور کلی، معمولا در خاک‌های کشاورزی کشور ما کمبود مس و روی کمتر دیده می‌شود. با این حال طبق نوشته منابع علمی، خاک‌های شنی اغلب از نظر بور و روی کمبود دارند و خاک‌های لجن یا پیت اغلب از نظر مس و منگنز کمبود دارند.
مهم‌ترین و آشناترین دلیل برای ترکیب محلول سولفات روی و مس در یک مخزن، صرفه‌جویی در هزینه‌های کارگری و کاهش دفعات استفاده از تراکتور و سم‌پاش است؛ اما سود این کار برای خود گیاه بسیار بیشتر است. علم کشاورزی نشان می‌دهد وقتی روی و مس با هم ترکیب می‌شوند، تأثیر یکدیگر را در گیاه چند برابر می‌کنند.
پژوهش‌های معتبر ثابت کرده‌اند استفاده همزمان از این دو عنصر از طریق محلول‌پاشی، باعث می‌شود گیاه پروتئین بیشتری بسازد و فعالیت آنزیم‌های مفید آن به شکل چشمگیری افزایش پیدا کند. علاوه‌بر این، به‌دلیل خاصیت ضدقارچی مس و تأثیر روی بر سیستم ایمنی گیاه، مزارع شما مقاومت بسیار بالاتری در برابر بیماری‌ها پیدا خواهند کرد.
یکی از حساس‌ترین مراحل در تهیه محلول سولفات روی و سولفات مس، تنظیم دقیق میزان پودری است که در آب می‌ریزید. این میزان ثابت نیست و به نوع محصول و سن درختان شما بستگی دارد. برای استفاده اصولی، نسبت‌های استاندارد زیر را که برای کشاورزان توصیه شده است، مطالعه کنید:
| نوع محصول یا باغ | میزان مصرف سولفات روی | میزان مصرف سولفات مس | نکات مهم برای کشاورزان |
| پرتقال و انواع مرکبات | ۶۰۰ میلی‌گرم در لیتر (حدود نیم گرم) | ۴۰۰ میلی‌گرم در لیتر (کمتر از نیم گرم) | بهترین زمان مصرف به‌صورت ماهانه از اسفند تا تیرماه است. |
| مرکبات (برای رفع فقر شدید) | ۲ گرم در هر لیتر آب | ۱ گرم در هر لیتر آب | فقط در زمان‌هایی که خاک باغ به شدت فقیر است، استفاده شود. |
| سبزی و صیفی‌جات (گوجه، خیار) | ۱ تا ۵ گرم در هر ۱۰۰ لیتر آب | کمتر از ۱ گرم در هر ۱۰۰ لیتر آب | برگ صیفی‌جات به مس بسیار حساس است؛ حتماً دوز مس را پایین نگه دارید. |
| باغات پسته | ۱ در هزار (۱ گرم در لیتر) | ۰.۲ در هزار (۰.۲ گرم در لیتر) | مناسب برای محلول‌پاشی‌های تقویتی در طول دوره رشد. |
| محلول‌پاشی عمومی باغات | ۱ در هزار (۱ گرم در لیتر) | ۱ در هزار یا کمی کمتر (۱ گرم در لیتر) | یک فرمول متعادل برای باغاتی که کمبود شدیدی ندارند. |
بیشتر بخوانید: کمبود مس در گیاهان
ترکیب کودهای کشاورزی اصول خاص خود را دارد. برای ساخت محلول سولفات روی و سولفات مس، یادتان باشد هرگز نباید هر دو پودر را همزمان در یک مخزن خالی یا پر از آب بریزید. برای اینکه محلولی شفاف، یکدست و بدون رسوب داشته باشید تا گرفتگی در سوزن‌های سم‌پاش ایجاد نشود، این مراحل را به ترتیب انجام دهید:
هنگام استفاده از محلول سولفات روی و سولفات مس، باید مراقب پدیده‌ای به نام رقابت عنصری باشید. مس و روی برای جذب شدن توسط برگ با هم رقابت می‌کنند. اگر مس محلول خیلی زیاد باشد، اجازه نمی‌دهد عنصر روی جذب گیاه شود. بنابراین همیشه باید مقدار روی بیشتر از مس باشد. علاوه‌بر این، لازم است خط قرمزهای زیر را رعایت کنید:
این پودرها و محلول سولفات روی و سولفات مس، می‌توانند برای پوست، چشم و ریه آزاردهنده باشند. بنابراین هنگام کار، حتماً نکات ایمنی زیر را رعایت کنید:
به یاد داشته باشید درختان میوه‌ه هسته‌دار و همچنین بوته‌های هندوانه و خربزه، به مس حساسند و پاشیدن محلول قوی روی آن‌ها ممکن است باعث ریختن برگ‌هایشان شود. بنابراین بهتر است قبل از مصرف، حتماً روی یک شاخه کوچک تست کنید.
سخن پایانی
تهیه و مصرف اصولی محلول سولفات روی و سولفات مس، یکی از قدرتمندترین ابزارهای در دسترس شما برای مبارزه همزمان با سوءتغذیه گیاه و حملات قارچی است. اما فراموش نکنید به‌جز فرمولاسیون دقیق، کیفیت مواد اولیه‌ای که استفاده می‌کنید هم اهمیت زیادی دارد.
استفاده از سولفات‌های بی‌کیفیت و حاوی ناخالصی، نه‌تنها نازل‌های دستگاه مه‌پاش را مسدود می‌کند، بلکه خاک باغ شما را با فلزات سنگین مسموم خواهد کرد. شرکت آپادانا پارسه زنجان شیمی با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های برتر صنعتی، انواع مختلفی از سولفات مس را با خلوص خیره‌کننده و فاقد فلزات سنگین تولید می‌کند که تضمین‌کننده محلول‌پاشی ایمن، بدون رسوب و صددرصد قابل جذب برای باغات و مزارع شماست. پس اگر قصد خرید سولفات مس فاقد اسید نیتریک و کاربردی دارید، کافی است با مشاوران ما تماس بگیرید و بهترین محصول را برای محلول‌پاشی باغات و مزارع خود انتخاب کنید.
برگ‌های گیاه برای جذب کامل محلول به حداقل ۳ تا ۴ ساعت زمان نیاز دارند. اگر زودتر از این زمان بارندگی شدید رخ دهد، بهتر است با نظر کارشناس، محلول‌پاشی را در روزهای آینده تکرار کنید.
در مناطقی که خاک باغ شور، آهکی یا قلیایی است، مس و روی به سرعت با املاح خاک واکنش داده و ریشه نمی‌تواند آن‌ها را جذب کند. به‌همین دلیل محلول‌پاشی مستقیم روی برگ‌ها، بهترین و ارزان‌ترین روش برای این نوع باغات است.
