پارسا فلاح
اختلاط بردوفیکس با اتیون می‌تواند منجر به تجزیه شیمیایی اتیون در محیط قلیایی و تشکیل ترکیبات سمی برای گیاه شود؛ اما استفاده غیرهمزمان و با رعایت فواصل زمانی مشخص، می‌تواند در مدیریت تلفیقی آفات مؤثر باشد. برای آشنایی با مراحل و میزان اختلاط بردوفیکس با حشره‌کش‌های گروه ارگانوفسفره‌ها، زمان مناسب استفاده و خطرات ناشی از مصرف این مواد، تا انتها همراه ما باشید.
آنچه در بعضی باغ‌ها، به‌ویژه در سمپاشی‌های زمستانه، تحت عنوان اختلاط بردوفیکس با اتیون رواج دارد، یک استراتژی مدیریت هم‌زمان آفات و بیماری‌ها در یک نوبت سمپاشی است. بردوفیکس (مخلوط بردو) یک قارچ‌کش و باکتری‌کش حفاظتی بر پایه مس است. این ترکیب با ایجاد لایه‌ای محافظ روی بافت‌های گیاه، از جوانه‌زنی اسپور قارچ‌ها و فعالیت باکتری‌ها جلوگیری می‌کند و برای کنترل بیماری‌هایی مانند شانکر سیتوسپورایی، پیچیدگی برگ هلو، لکه سیاه سیب و آنتراکنوز گردو ضروری است.
اتیون (Ethion) یک حشره‌کش و کنه‌کش از گروه ارگانوفسفره‌ها است که با مهار آنزیم کولین‌استراز در سیستم عصبی حشرات، طیف وسیعی از آفات مکنده، مانند شپشک‌ها، کنه‌ها، شته‌ها و تریپس‌ها را کنترل می‌کند.
هدف از اختلاط بردوفیکس با اتیون، هم‌پوشانی حفاظتی و کاهش دفعات سمپاشی است. در این صورت، باغدار با یک نوبت سمپاشی تلاش می‌کند هم از تنه و شاخه‌های درختان در برابر عوامل بیماری‌زای زمستان‌گذران محافظت کند و هم تخم‌ها و پوره‌های آفات مکنده (مانند شپشک‌ها و کنه‌ها) را از بین ببرد. این عمل عمدتاً در سمپاشی‌های زمستانه و پیش‌بهاره، زمانی که درختان در دوره رکود (خواب) هستند و سطح سبز حساسی وجود ندارد، گزارش شده است.
با این حال، این ترکیب به دلایل علمی و شیمیایی، از نظر فنی نادرست و پرخطر است:
بنابراین، کاربرد مدیریت هم‌زمان باغداران با این روش نه‌تنها قابل دستیابی نیست، بلکه می‌تواند به گیاه و محیط زیست آسیب جدی وارد کند. در ادامه، مراحل صحیح و علمی برای استفاده از این دو ترکیب در یک فصل را شرح خواهیم داد.
با توجه به شواهد علمی معتبر، به‌ویژه ناپایداری شیمیایی اتیون در محیط‌های قلیایی و واکنش آن با یون مس، توصیه می‌شود هر یک از این دو ترکیب را به‌صورت مستقل با آب ترکیب و سپس با رعایت فاصله زمانی میان آن‌ها اعمال کنید.
برای تهیه ۱۰۰ لیتر محلول ۲٪ بردوفیکس (دوز رایج سمپاشی زمستانه)، ۲ لیتر از بردوفیکس مایع تجاری را در ۹۸ لیتر آب تمیز حل کنید. برای تهیه دستی، ۴۰۰ گرم سولفات مس را جداگانه در آب حل کرده و به شیرآهک (۴۰۰ گرم آهک هیدراته در ۵۰ لیتر آب) اضافه کنید. محلول را مدام هم بزنید تا یکنواخت شود.
در مورد اتیون، برای دوز ۱.۵ در هزار (دوز رایج زمستانه)، ۱.۵ لیتر اتیون (معمولاً EC 50%) را ابتدا در یک سطل ۲۰ لیتری آب مخلوط کرده و سپس به مخزن ۱۰۰۰ لیتری اضافه کنید. توجه داشته باشید که هرگز نباید اتیون را مستقیماً به مخزن حاوی بردوفیکس اضافه کنید.
فاصله بین ۲۰ تا ۳۰ روز بین سمپاشی این دو ترکیب الزامی است. برای مثال، اگر ابتدا بردوفیکس پاشی شود، ۲۵ تا ۳۰ روز و اگر اتیون پاشی شود، ۲۰ روز بعد می‌توان سمپاشی بعدی را انجام داد.
مدیریت غیرهمزمان این دو سم می‌تواند استراتژی قدرتمندی برای محافظت از باغ باشد، مشروط بر اینکه زمان‌بندی دقیق رعایت و از اختلاط بردوفیکس با اتیون پرهیز شود.
فاز اول (اواخر پاییز تا اواسط زمستان)، برای حفاظت از چوب در برابر بیماری‌ها است:
فاز دوم (اواخر زمستان تا تورم جوانه‌ها) برای کنترل آفات مکنده و تخم‌ها است:
فاز سوم (پس از ریزش گلبرگ‌ها)، برای حفاظت از میوه‌های تازه تشکیل شده است:
بیشتر بخوانید: بردوفیکس و روغن ولک
این ترکیب نه‌تنها برای هیچ گیاهی مناسب نیست، بلکه برای برخی می‌تواند خطرناک باشد. حساسیت به ترکیبات مسی و اتیون در میان گونه‌های مختلف گیاهی نیز بسیار متفاوت است.
خطرات اختلاط بردوفیکس با اتیون، فراتر از کاهش صرف اثربخشی است و می‌تواند ابعاد جدی زیست‌محیطی و بهداشتی داشته باشد. به‌همین واسطه است که اختلاط بردوفیکس با اتیون، توسط کارشناسان منع شده است.
شرکت آپادانا پارسه زنجان شیمی با بیش از دو دهه تجربه، به‌عنوان تولیدکننده مرجع تخصصی سولفات مس بر پایه آب در ایران شناخته می‌شود. این شرکت با تمرکز بر ارائه محصولات شیمیایی با کیفیت بالا در گریدهای متنوع و منطبق بر استانداردهای روز دنیا، نیاز صنایع مختلف را تأمین و به بازارهای داخلی و خارجی عرضه می‌کند. برای خرید بردوفیکس و انواع سولفات مس، تنها کافی است با ما تماس بگیرید یا به وبسایت رسمی آپادانا چم مراجعه کنید.
| گروه محصول | نام محصول/گرید | کاربرد اصلی |
| سولفات مس | سولفات مس صنعتی | فرآوری مواد معدنی، خالص‌سازی گازها |
| سولفات مس | سولفات مس کریستالی | صنایع معدنی و شیمیایی پاییندستی |
| سولفات مس | سولفات مس پودری | کود کشاورزی، قارچ‌کش و ضدعفونی‌کننده |
| سولفات مس | سولفات مس شکری | مکمل خوراک دام، طیور و آبزیان |
| قارچ‌کش‌ها و جلبک‌کش‌ها | بردوفیکس (مایع/پودر) | کنترل طیف وسیعی از بیماری‌های قارچی و باکتریایی در باغات |
سخن پایانی
امروزه تجربه میدانی و منابع علمی روی این مسأله تأکید می‌کنند که این دو سم نباید به‌صورت مخلوط در یک تانک سمپاشی استفاده شوند. بنابراین، اختلاط مستقیم بردوفیکس و اتیون از نظر فنی نادرست و از نظر عملی پرخطر است و باید از آن خودداری شود. با این وجود، اگر نیاز به استفاده از هر دو سم در برنامه مدیریت آفات و بیماری‌ها وجود دارد، می‌توان آن‌ها را به‌صورت غیرهمزمان و با فاصله زمانی مناسب به کار برد تا ضمن کاهش خطر خسارت به درخت، نتیجه بهتری از نظر کنترل آفات و بیماری‌ها به دست آید.
بردوفیکس با اکثر سموم شیمیایی ناسازگار است و ترکیب آن با کودهای حاوی فسفر نیز می‌تواند باعث رسوب‌دهی و سوختگی برگ شود. با این حال، اختلاط آن با گوگرد و تابلو روغن ولک تحت نظر کارشناس مجاز است.
بهترین گزینه، ریختن یک لیتر سرکه سفید یا آبلیموی صنعتی در مخزن و پر کردن آن با آب گرم است. بگذارید چند ساعت بماند و سپس با برس نرم بشویید.
