پارسا فلاح
برای کنترل پوسیدگی ریشه پسته، فسفیتها، مفنوکسام، متالاکسیل و اکساتیاپیپرولین مؤثرترین ترکیبات هستند. بردوفیکس نیز برای بیماریهای برگی و شانکری پسته کاربرد دارد. انتخاب بهترین قارچ کش برای پسته و موفقیت در درمان، نیازمند شناخت دقیق نوع بیماری، انتخاب ترکیب مناسب و اجرای بهموقع سمپاشی است. برای شناخت عمیقتر انواع قارچ کش و انتخابی دقیق، در ادامه همراه ما باشید.
درخت پسته با وجود مقاومت بالا در برابر شرایط خشک و شوری خاک، بهشدت نسبت به برخی بیماریهای قارچی حساس است. وقتی رطوبت هوا بالا برود یا آبیاری بیشازحد انجام شود، قارچهایی مثل فیتوفتورا در ناحیه طوقه و ریشه فعال و باعث پوسیدگی میشوند. نتیجه این اتفاق، زرد شدن برگها، خشک شدن شاخهها و کاهش رشد درخت است. در مقابل، در هوای گرم و مرطوبِ تابستان نیز قارچی به نام آلترناریا به برگها و میوهها حمله میکند و لکههای قهوهای و سوخته روی پوست پسته بهجا میگذارد.
بههمیندلیل است که انتخاب و استفاده از بهترین قارچ کش برای پسته، بخشی از برنامه ثابت نگهداری باغ محسوب میشود. با انتخاب و مصرف درست قارچکشها، میتوان جلوی خسارت این بیماریها را گرفت، سلامت درختان را حفظ کرد و در نهایت، کیفیت و عملکرد محصول را بالا برد. شناخت زمان مناسب سمپاشی و انتخاب ترکیب مؤثر، نقش تعیینکنندهای در موفقیت این برنامه دارد.
پوسیدگی ریشه و طوقه، یکی از مخربترین بیماریهای قارچی در باغهای پسته است که معمولاً توسط قارچی به نام فیتوفتورا (Phytophthora) ایجاد میشود. این بیماری ابتدا در خاک فعال میشود و زمانی که شرایط برای رشد قارچ مهیا باشد، به سرعت ریشه را آلوده میکند.
نتیجه این حمله، پژمردگی تدریجی درخت، زرد شدن برگها، خشکیدگی شاخهها و در نهایت، مرگ کامل درخت است. در چنین شرایطی، کشاورزان بهدنبال بهترین قارچ کش برای پوسیدگی ریشه پسته هستند تا بتوانند جلوی گسترش بیماری را بگیرند.
اما نکته مهم در انتخاب بهترین قارچ کش برای پسته اینجاست: هیچ قارچکشی نمیتواند بهتنهایی پوسیدگی ریشه پسته را از بین ببرد. درمان موفق، فقط زمانی امکانپذیر است که هم مدیریت آبیاری و زهکشی رعایت شود و هم از قارچکشهای سیستمیکِ مؤثر در زمان درست استفاده شود.
در ادامه، مؤثرترین ترکیباتی را که در دنیا و ایران برای کنترل فیتوفتورا در پسته به کار میروند، با روش مصرف، دوز تقریبی و زمان کاربرد بررسی میکنیم.
ترکیبات فسفیت پتاسیم یا فسفیت فسفریک (Potassium Phosphite / Phosphorous Acid)، جزو امنترین و مؤثرترین گزینهها برای کنترل فیتوفتورا هستند. این ترکیبات در گروه اومیسیتکشها قرار میگیرند و علاوهبر اثر مستقیم بر قارچ، سیستم دفاعی درخت را نیز تحریک میکنند. این قارچکشها:
نحوه و زمان مصرف آنها بهشکل زیر است:
پژوهشها نشان دادهاند فسفیتها میتوانند شدت آلودگی فیتوفتورا را بهطور چشمگیری کاهش دهند و در درختان جوان، حتی مانع مرگ کامل گیاه شوند. بههمیندلیل در لیست بهترین قارچ کش برای پسته، انتخاب اول هستند.
این دو ترکیب از شناختهشدهترین مواد ضدقارچ در گروه اومیسیتکشها هستند و سالهاست که در مدیریت فیتوفتورا در محصولات مختلف بهعنوان بهترین سم قارچ کش پسته استفاده میشوند. هرچند نسل جدیدتر آنها جایگزین شده است، ولی هنوز هم برای پسته عملکرد قابلتوجهی دارند.
مفنوکسام و متالاکسیل با مهار رشد و تقسیم سلولی قارچ، جلوی گسترش بیماری را میگیرند. وقتی این مواد در ناحیه طوقه یا ریشه جذب شوند، بهصورت سیستمیک در گیاه حرکت کرده و قارچ را از درون مهار میکنند.
مصرف این ترکیبات معمولاً بهصورت درنچ یا آبیاری طوقهای انجام میشود. زمان ایدئال، پساز بارشهای سنگین یا در دورههای آبیاری مکرر است، چون در این شرایط قارچ فعالتر است. در مصرفهای متوالی باید حتماً با سایر مواد چرخش شیمیایی (FRAC Rotation) انجام شود تا مقاومت قارچ شکل نگیرد.
اما استفاده بیشازحد از این ترکیبات، میتواند باعث ایجاد مقاومت در قارچ فیتوفتورا شود. بنابراین بهتر است در برنامه چندساله باغ، فقط یکی دو نوبت از این مواد استفاده شود و در دفعات دیگر از فسفیتها یا ترکیبات جدیدتر کمک گرفته شود.
یکی از جدیدترین ترکیبات ثبتشده در گروه اومیسیتکشهاست و قدرت بسیار بالایی در کنترل قارچهای خاکزی، از جمله فیتوفتورا دارد. ویژگیها و مزایای این مورد از لیست بهترین قارچ کش برای پسته، عبارتند از:
در اغلب دستورالعملها، اکساتیاپیپرولین بهصورت درنچ یا آبیاری با محلول رقیقشده در خاک استفاده میشود. بهترین زمان، ابتدای فصل رشد و پساز بارندگیهای سنگین است. در باغهای آلوده، تکرار در اواسط تابستان میتواند نتیجه را بهبود دهد.
این دو ماده از نسلهای جدید قارچکشهای ضداومیسیت هستند که عملکردی مشابه اکساتیاپیپرولین دارند، اما بیشتر بهعنوان مکمل در تناوب FRAC استفاده میشوند.
بیشتر بخوانید: زمان مصرف بردوفیکس برای پسته
در کنار تمام قارچکشهای مدرن، بردوفیکس همچنان یکی از شناختهشدهترین و پرکاربردترین قارچکشها در باغهای پسته است. این محصول بر پایه ترکیبات مسی ساخته شده و بهدلیل اثر چندمنظوره، برای کنترل بسیاری از بیماریهای برگی، شانکرهای ساقه و عفونتهای ثانویه مفید است.
اما چرا بردوفیکس مؤثر است؟ ترکیبات مسی، مانند سولفات مس و هیدروکسید مس، روی طیف گستردهای از قارچها و باکتریها اثر دارند و احتمال مقاومت قارچ به آنها بسیار پایین است. بههمیندلیل، بردوفیکس میتواند در لیست بهترین قارچ کش برای پسته باشد!
بردوفیکس معمولاً بهصورت محلولپاشی روی تنه و شاخهها در اواخر زمستان یا اوایل بهار استفاده میشود تا هم اثر تغذیهای و هم اثر ضدقارچی داشته باشد. در مواردی که رطوبت بالا یا بارندگی مکرر وجود دارد، تکرار محلولپاشی میتواند از بروز پوسیدگیهای ثانویه جلوگیری کند.
اگر قصد تهیه این محصول را دارید، شرکت آپادانا پارسه زنجان تأمینکننده رسمی و معتبر بردوفیکس و سایر ترکیبات مسی در ایران است. میتوانید از طریق سایت رسمی شرکت، صفحه خرید بردوفیکس را مشاهده و اطلاعات فنی محصول را بررسی کنید.
برای مصرف دقیق بردوفیکس برای درختان پسته، بهتر است به جدول زیر نگاهی دقیق بیندازید:
| مرحله رشد درخت | هدف مصرف | زمان مناسب | غلظت محلول (بردوفیکس در آب) | نحوه مصرف | توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|---|---|---|
| اواخر زمستان (قبل از تورم جوانهها) | پیشگیری از شانکر، لکهبرگ و آلودگی قارچی اولیه | پس از هرس و قبل از بیدار شدن درخت | ۲ تا ۳ در هزار (۲ تا ۳ لیتر در ۱۰۰۰ لیتر آب) | محلولپاشی کامل تنه و شاخهها تا حد خیس شدن | باعث ضدعفونی سطح تنه و شاخهها و کاهش منبع آلودگی در بهار میشود. |
| اوایل بهار (شروع رشد برگها) | جلوگیری از بیماریهای برگی (آلترناریا، لکههای قهوهای) | اردیبهشت تا خرداد | ۲ در هزار | محلولپاشی روی برگ و تاج درخت | در روزهای خنک و بدون باد انجام شود. از ترکیب با سموم قلیایی خودداری شود. |
| اواسط تابستان (در شرایط رطوبت بالا یا بارندگیهای متناوب) | محافظت از برگ و میوه در برابر قارچهای ثانویه | تیر تا مرداد | ۲ تا ۲.۵ در هزار | اسپری عمومی روی کل درخت | تکرار در صورت بارندگی یا تداوم رطوبت بالا هر ۲۰ تا ۲۵ روز مفید است. |
| پس از برداشت محصول | ضدعفونی سطح تنه و زخمهای مکانیکی | شهریور تا مهر | ۲ تا ۳ در هزار | اسپری تنه و شاخهها | برای کاهش خطر قارچهای زمستانگذران و حفظ سلامت درخت برای فصل بعد. |
برای آنکه بهترین نتیجه از مصرف بهترین قارچ کش برای پسته گرفته شود، چند نکته ساده اما مهم را همیشه در نظر داشته باشید:
بیشتر بخوانید: سولفات مس برای پسته
سخن پایانی
انتخاب بهترین قارچ کش برای پسته، بستگی به نوع بیماری و شرایط باغ دارد. برای کنترل پوسیدگی ریشه پسته که عامل اصلی آن فیتوفتورا است، ترکیباتی مانند فسفیتها، مفنوکسام، متالاکسیل و اکساتیاپیپرولین بیشترین اثر را نشان دادهاند. در کنار آنها، بردوفیکس بهعنوان یک قارچکش چندمنظوره و ایمن، گزینهای عالی برای کنترل بیماریهای برگی و شانکری پسته محسوب میشود. اگر بهدنبال محصولی مطمئن هستید، شرکت آپادانا پارسه زنجان تأمینکننده رسمی بردوفیکس است و میتوانید با مراجعه به سایت رسمی شرکت آپادانا، صفحه خرید بردوفیکس را مشاهده کنید.
بردوفیکس و سایر ترکیبات مسی بیشتر برای بیماریهای برگی، شانکر و پوسیدگیهای سطحی تنه کاربرد دارند. برای پوسیدگی ریشه پسته، بهتر است از قارچکشهای سیستمیک مانند فسفیتها یا متالاکسیل استفاده شود که توان نفوذ در خاک و ریشه را دارند. ترکیب مصرف خاکی و محلولپاشی مسی، میتواند در برنامه تناوبی مفید باشد.
خیر! در موارد آلودگی شدید، هیچ قارچکشی بهتنهایی قادر به حذف فیتوفتورا نیست. ابتدا باید زهکشی خاک اصلاح شود، آبماندگی از بین برود و سپساز قارچکشهای سیستمیک مثل فسفیت یا مفنوکسام استفاده شود. در غیر این صورت، حتی بهترین قارچ کش برای پسته هم نمیتواند درختان را نجات دهد.
