پارسا فلاح
انتخاب بهترین قارچ کش برای گلابی به نوع بیماری درخت بستگی دارد؛ اما ترکیب تیوفاناتمتیل با مانکوزب یا فربام برای کنترل لکهسیاه و فابرا در فصل رشد و بردوفیکس برای پیشگیری زمستانه، مؤثرترین گزینهها هستند. برای جلوگیری از سوختگی برگها و یادگیری زمان دقیق سمپاشی جهت داشتن محصولی سالم، در ادامه همراه ما باشید.
گرچه درخت گلابی مقاوم است، اما میوههای آن در مقایسه با سیب و سایر میوهها، به برخی بیماریها حساسترند؛ مثلا آتشک میتواند شاخهها و حتی کل درخت گلابی را نابود کند. در کنار آن، بیماری لکه سیاه گلابی و فابرا (Fabraea leaf spot) که از طریق قارچ Diplocarpon mespili ایجاد میشود، موجب لکههای قهوهای و سیاه روی برگ و میوه شده و سبب ریزش برگ و ترکیدن میوهها میشود.
بیماریهای دیگری مثل دودهای شدن (Sooty blotch) و لکههای سطحی نیز کیفیت ظاهری میوه را کاهش میدهند. وجود رطوبت بالا و بارندگیهای بهاری، شرایط را برای اسپورهای این قارچها مهیا کرده و در صورت عدم استفاده از قارچکش، میتواند باعث نابودی محصول شود. متداولترین بیماریهای قارچی گلابی را در جدول زیر میبینید:
| بیماری | عامل بیماری | علائم اصلی |
| لکه سیاه یا اسکب | Venturia pirina | لکههای مخملی سیاه روی برگ و میوه؛ ترکیدگی میوه؛ کاهش کیفیت و انبارمانی |
| لکهبرگی فابرا | Diplocarpon mespili | لکههای بنفش تا قهوهای روی برگ و میوه؛ ریزش برگ |
| لکّه دودهای | مجموعهای از قارچها | لکههای سیاه یا قهوهای روی پوست میوه؛ کاهش ارزش بازار |
| پوسیدگی قهوهای میوه | Monilinia fructigena | لکههای قهوهای آبکی روی میوه و تشکیل کپک خاکستری؛ بیشتر در زمان رسیدگی |
| کپک پودری | Podosphaera leucotricha | پوشش سفید پودری روی برگ و میوه، کاهش رشد درخت |
انتخاب سم مناسب برای درختان گلابی، عامل اصلی در حفظ سلامت برگها و کیفیت میوههاست. این درخت به برخی ترکیبات شیمیایی حساستر از دیگر میوههای هستهدار است، بنابراین باید از قارچکشهایی استفاده شود که هم اثربخشی بالا داشته باشند و هم خطر سوختگی یا آسیب به برگها را کاهش دهند.
در سالهای اخیر، ترکیباتی مانند مانکوزب، تیو فانات متیل و محلولهای مسی (مانند بردوفیکس) بهعنوان گزینههای مطمئن در کنترل بیماریهایی چون فابرهآ لیف اسپات، زنگ و لکه سیاه شناخته شدهاند. آشنایی با نحوه مصرف، زمانبندی دقیق سمپاشی و شرایط آبوهوایی منطقه، کلید استفاده مؤثر از بهترین قارچ کش برای گلابی است و میتواند تفاوت بین باغی پرثمر و درختانی بیمار را رقم بزند.
بر اساس راهنماهای موجود برای مدیریت بیماریهای گلابی در امریکا، کپتن برای گلابی ثبت نشده و توصیه شده است که بهجای آن از تیوفاناتمتیل استفاده شود. تیوفاناتمتیل یک قارچکش سیستمیک از گروه بنزیمیدازولها است که برای کنترل اسکب و لکهبرگی فابرا در ترکیب با مانکوزب یا فربام به کار میرود.
این سم توسط درخت جذب شده و میتواند قارچها را از همان ابتدای رشدشان متوقف کند. مصرف این مورد از لیست بهترین قارچ کش برای گلابی، از زمانی که جوانهها و خوشههای کوچک سبز روی شاخهها ظاهر میشوند، آغاز میشود و سپس باید هر ۷ تا ۱۴ روز یکبار تکرار شود تا درخت در تمام طول دوره رشد در برابر قارچها محافظت شود.
مانکوزب از خانواده اتیلن بیس دیتیو کربامات (EBDC) است و بهعنوان قارچکش محافظتی برای کنترل اسکب، لکهبرگی فابرا و دودهای شدن برگ و میوه گلابی معرفی شده است. راهنماهای کشاورزی برای کنترل بیماری فابرا تأکید میکنند که مانکوزب، زیرام و سایر EBDCها کنترل خوبی روی این بیماری دارند و در صورت فشار بیماری، باید مصرفشان در تمام تابستان تکرار شود. در مزارع خانگی میتوان مانکوزب را با تیوفاناتمتیل ترکیب کرد تا اثر سیستمیک و محافظتی را به طور همزمان ایجاد کنند.
فربام یکی دیگر از قارچکشهای تماسی از گروه کاربامات است که برای کنترل اسکب، لکهبرگی فابرا و دودهای شدن به کار میرود. از نظر برخی محققان حوزه کشاورزی، مصرف فربام به همراه تیوفاناتمتیل یا مانکوزب بسیار اثربخش تلقی میشود. این سم قابلیت ترکیب با سموم سیستمیک را دارد و دوره انتظار نسبتاً کوتاهی دارد و خیلی زود اثر میکند.
باید توجه کرد که EBDCها دوره پیشبرداشت طولانی (حدود ۷۷ روز) دارند؛ یعنی باید مصرف آنها حداقل 77 روز قبلاز برداشت میوه متوقف شود و بنابراین در باغهای تجاری برنامهریزی دقیق برای استفاده از این مورد از لیست بهترین قارچ کش برای گلابی ضروری است.
ترکیبات مس، از جمله مخلوط بوردو و محصولات آماده حاوی مس، برای کنترل بیماریهای باکتریایی و قارچی کاربرد دارند. مقالهHome Orchards میگوید که تنها محصولات مسی، مانکوزب، گوگرد و استرپتومایسین برای درختان گلابی مجاز هستند و باید بسیار هم با احتیاط مصرف شوند، زیرا مس و گوگرد ممکن است به برگها آسیب برسانند.
مخلوط بوردو با نسبتهای مختلف در فصل خواب درخت برای کنترل آتشک و لکه سیاه استفاده میشود. برای آمادهسازی این محلول، از سولفات مس (زاج کبود) و آهک استفاده میشود و باید آن را همان روز مصرف کرد، زیرا در صورت ماندن اثر آن کاهش مییابد. شما میتوانید محصول آماده بردوفیکس را برای سهولت مصرف تهیه کنید و برای اطمینان از کیفیت، به سراغ منابع معتبر مانند آپاداناچم جهت خرید بردوفیکس بروید.
بیشتر بخوانید: کمبود مس در گیاهان
گوگرد یکی از معدود قارچکشهای مورد تأیید برای استفاده روی گلابی، بهویژه در باغهای ارگانیک است. مقاله Home Orchards تأکید میکند که گوگرد برای کنترل لکه سیاه و زنگ میوه مناسب است، اما ممکن است به برگهای گلابی آسیب برساند. بنابراین باید طبق برچسب و با احتیاط مصرف شود. گوگرد همچنین برای کنترل کنهها کاربرد دارد و در بعضی محصولات به صورت پودری یا مایع عرضه میشود.
برخی از سموم ترکیبی، حاوی دو قارچکش (پیرکلواستروبین و بوسکالید) به همراه یک حشرهکش هستند. این محصولات برای کنترل لکههای برگ و پوسیدگی میوه گلابی پیشنهاد میشود. با این حال، به دلیل وجود حشرهکش، توصیه میشود فقط چهار بار در سال و با رعایت فاصله ۲۱ روزه تا برداشت استفاده شود. این نوع محصولات برای باغهای کوچک که میخواهند سمپاشی حشرهکش و قارچکش را همزمان انجام دهند، مناسب است.
استفاده درست از قارچکشها، تفاوت میان باغی سرسبز و درختانی بیمار را رقم میزند. اما تنها انتخاب بهترین قارچ کش برای گلابی مناسب کافی نیست، بلکه زمان مصرف، دوز دقیق و روش محلولپاشی تعیین میکند که قارچکش تا چه اندازه مؤثر باشد.
بسیاری از باغداران حرفهای میدانند که حتی بهترین قارچ کش برای گلابی هم اگر در زمان نادرست یا با غلظت اشتباه استفاده شود، نتیجهای نخواهد داد. هماهنگی سمپاشی با وضعیت آبوهوا، رطوبت خاک و مرحله رشد درخت، راز موفقیت در کنترل بیماریهای قارچی است. در ادامه، چند نکته کاربردی و تجربهشده را میخوانید که به افزایش تأثیر قارچکش و ماندگاری سلامت درختان گلابی کمک میکند.
سخن پایانی
باغداران گلابی با چالش بیماریهای متعددی مواجه هستند. استفاده از بهترین قارچ کش برای گلابی، به معنای ترکیب درست سموم سیستمیک و تماسی همراه با مدیریت بهداشتی است. تیوفاناتمتیل در ترکیب با مانکوزب یا فربام، کنترل مناسبی بر لکه سیاه و لکهبرگی فابرا ایجاد میکند. محصولات مسی مانند بردوفیکس برای کنترل آتشک و بیماریهای زمستانه مناسبند، اما باید با احتیاط مصرف شوند. استفاده از گوگرد و محصولات چندمنظوره نیز بهعنوان گزینههای مکمل مطرح است. در نهایت، رعایت دستورالعمل برچسب، انتخاب محصول با کیفیت و نظارت مستمر بر وضعیت درختان، موفقیت در کنترل بیماریهای گلابی را تضمین میکند.
منبع +
بردوفیکس در فصل خواب درخت و بهمنظور کنترل بیماریهای زمستانه و باکتریایی مانند آتشک استفاده میشود. مصرف بیش از حد آن یا استفاده در فصل رشد، میتواند باعث سوختگی برگ و لکهدار شدن میوه شود. بنابراین دستورالعمل تولیدکننده را بهدقت رعایت کنید.
در شرایط مرطوب، لازم است سمپاشی با EBDCها مانند مانکوزب به صورت مستمر از بهار تا اواخر تابستان و حتی اوایل پاییز تکرار شود.
